كسانى تأييد مىكند كه بهره‌اى از خير ندارند » « 130 » و نيز فرموده « همانا خدا اين دين را به وسيله مرد تبهكار تأييد مىكند » . « 131 » از اين رو روايت شده كه ابليس براى عيسى مسيح ( ع ) مجسّم شد و به او گفت : بگو لا إله الّا اللّه . حضرت فرمود : سخن حقّى است ولى به گفتهء تو آن را نمىگويم ، زيرا براى شيطان در پوشش خير نيز نيرنگهايى است و شيطان از اين نوع نيرنگها بسيار دارد و با آن نيرنگها عالمان و عابدان و زاهدان و درويشان و ثروتمندان و ديگر طبقات مردم را كه از شرّ آشكار بدشان مىآيد و راضى نمىشوند در گناهان آشكار فرو روند ، هلاك مىكند . به زودى مقدارى از حيله‌هاى شيطان را در كتاب غرور از آخر همين بخش بيان خواهيم كرد ، شايد اگر روزگار به ما فرصتى دهد كتابى در خصوص مكرهاى شيطان به نام تلبيس ابليس تصنيف كنيم زيرا اكنون نيرنگهاى او در ميان شهرها و بندگان ( خدا ) بويژه در اعمال ( عبادى ) و مذهبها منتشر شده تا آنجا كه از كارهاى خير فقط اسمى باقى مانده است . تمام اينها اقرارى است به وجود مكرها و حيله‌هاى شيطان . پس بر بنده لازم است در برابر هر خاطره‌اى درنگ كند تا بداند كه راه راه شيطان است يا فرشته و با نور بصيرت در آن دقّت كند نه به دلخواه طبع خود و جز با دانش بسيار و نور تقوا از آن حيله‌ها آگاه نمىشود چنان كه خداى متعال فرموده : إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا ( يعنى به نور علم رجوع مىكنند ) فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ . يعنى اشكال بر آنها آشكار مىشود . امّا كسى كه نفس را به تمرين تقوا وادار نكند طبيعت او متمايل مىشود كه تسليم حيله‌هاى شيطان شود و از خواهشهاى نفسانى پيروى كند و بسيار به اشتباه افتد و بسرعت هلاك شود ، در حالى كه خودش

--> ( 130 ) اين حديث را ابن حبان در صحيح خود و نسايى از سنن ، و احمد و طبرانى در الكبير از ابو بكره روايت كرده‌اند چنان كه در الجامع الصغير آمده است . ( 131 ) اين حديث را احمد در مسند خود ، ج 2 ، ص 309 روايت كرده و پيش از اين گذشت و بخارى آن را از ابو هريره روايت كرده است .